Sklep Budowlaniec - farby i chemia budowlana

Malowanie drewna na zewnątrz.

W poniższym tekście staramy się nie sugerować Państwu konkretnego rozwiązania ani określonego produktu, dostarczając jedynie informacji, które powinny ułatwić wybór określonej metody zabezpieczenia drewna.

Jak zwiększyć trwałość wymalowań na drewnie ?

Najstarsze zachowane na drewnie (i to bez konserwacji...) powłoki malarskie mają już około 4000 lat. Mimo, że nie były one narażone na wpływ warunków atmosferycznych to ich trwałość robi wrażenie. Nie możemy wiedzieć, w jaki sposób starożytni rzemieślnicy przygotowywali do malowania drewno użytkowane na zewnątrz, gdyż podłoża które zdobili już dawno rozsypały się w proch. Można jednak przypuszczać, że dostępne obecnie środki do konserwacji drewna przewyższają to, co mieli oni ówcześnie do dyspozycji. Warto dobrze wykorzystać te możliwości.

Grunt to podstawa

Użytkowane na zewnątrz drewno możemy zabezpieczyć a jednocześnie wykończyć, nasycając jego strukturę odpowiednim preparatem: olejem, pokostem lub impregnatem. Możemy także pokryć jego powierzchnię zwartą powłoką prześwitującego lakieru lub całkowicie kryjącej farby. Warunkiem trwałości takiej powłoki jest nałożenie jej na drewno zabezpieczone uprzednio pierwszym sposobem. To właśnie stanowi tajemnicę i podstawowy warunek sukcesu.

Żaden, nawet najlepszy preparat tworzący powłokę nie będzie wieczny. Wcześniej czy później pojawią się na jego powierzchni rysy i pęknięcia, przez które wilgoć gwałtownie zaatakuje nie zaimpregnowane w odpowiedni sposób podłoże.

Farba do drewna - odpadająca

Na tym etapie farba lub lakier paradoksalnie nie chronią już powierzchni nie zaimpregnowanego drewna
ale wręcz przyspieszają jego destrukcję, uniemożliwiając odparowanie nagromadzonej wilgoci.

Warto w tym miejscu wspomnieć, że istnieją również preparaty łączące funkcje impregnatu oraz lakieru. Są to tzw. lazury. Przykładem może być znajdujący się w naszym asortymencie DUFA Holzlasur. Nakładany na powierzchnię drewna wnika głęboko w jego strukturę, wypełniając pory i impregnując strukturę. Nakładany ponownie, na zaimpregnowaną już powierzchnię, tworzy powłokę przypominającą lakier, która nie ma jednak skłonności do łuszczenia się z biegiem czasu. Niszczenie powłoki tego rodzaju preparatów polega raczej na jej wymywaniu, niż odspajaniu się od podłoża. W przyszłości ułatwia to znacząco przeprowadzenie, nieuniknionych wszak, prac konserwacyjnych. Zamiast pracochłonnego usuwania łuszczącej się powłoki starego lakieru wystarczy odkurzyć powierzchnię a następnie nałożyć warstwę nowej lazury.

Nadgorliwość jest gorsza od... cienkiej warstwy.

Decydując się na zabezpieczenie drewna narażonego na warunki atmosferyczne preparatem typowo powłokowym (lakierem lub farbą) dobrze jest mieć na uwadze pewną niemożliwą do rozwiązania sprzeczność. Z jednej strony korzystnie byłoby nałożyć nową powłokę, zanim jeszcze stara zacznie się odspajać i łuszczyć. Jednocześnie im grubsza jest warstwa farby lub lakieru na pracującym wraz ze zmianami wilgotności drewnie tym większe powstają naprężenia na styku farby lub lakieru i drewna. Drewniany materiał podłoża w zupełnie inaczej rozszerza się i kurczy przy zmianach temperatury i wilgotności.

Jaki wypływa stąd wniosek ? Ano, decydując się na lakier, dający skądinąd bardziej efektowny w porównaniu do lazury wygląd, lub zabezpieczając drewno przed wpływem warunków atmosferycznych za pomocą farby, zawsze warto wybrać produkt możliwie dobry jakościowo, tak aby konieczność ponownego malowania ograniczyć do minimum. Życzliwą radą w tym zakresie powinien służyć kompetentny sprzedawca, tak aby klient nie był skazany na wiedzę czerpaną z emitowanych ad hoc w środkach masowego przekazu reklam. Zdecydowanie lepiej zainwestować w lepszy jakościowo produkt, niż wielokrotnie nakładać kolejne warstwy preparatu o niższych parametrach.

Transparentny lakier czy farba kryjąca - oto jest pytanie.

Odpowiedź na nie wydaje się prosta, dopóki sprawa dotyczy wnętrza budynku. Wszak mając do czynienia z dobrą jakościowo, gładką i estetyczną powierzchnią drewna, chcielibyśmy wyeksponować piękne usłojenie jego powierzchni, nadając mu tylko ewentualnie inny, ciemniejszy kolor. Z kolei drewno szpachlowane czy też dotknięte sinizną lepiej będzie schować pod warstwą kryjącej farby w odpowiadającym nam kolorze.

Lazura & impregnat do drewna - kolor

Po lewej drewno pomalowane cienką warstwą farby akrylowej. Widać charakterystyczną strukturę drewna ale kolor całości jest jednolity. Po prawej takie samo drewno wykończone lazurą. W prawym dolnym rogu widzimy plamy na powierzchni drewna. Lazura w pewnym stopniu je maskuje, natomiast pod warstwą farby kryjącej nikną one całkowicie.

Ten prosty schemat znacznie się komplikuje, kiedy drewniana powierzchnia ma być narażona na wpływ słońca i deszczu. Decydując się na powłokę kryjącą, jednocześnie rezygnujemy z omówionych nieco wyżej korzyści, wynikających z zastosowania preparatów do wykańczania drewna bez utworzenia na jego powierzchni zwartej powłoki. To oczywiste.

Przeanalizujmy teraz drugą opcję - wykończenie transparentne czyli bezbarwne lub koloryzujące lakiery, lazury i impregnaty. Niezależnie od rodzaju zastosowanego środka, jego wersja kolorystyczna będzie zawsze trwalsza od bezbarwnej. Tym trwalsza, im bardziej powierzchnia narażona będzie na wpływ promieni słonecznych a szczególnie zawartego w nich promieniowania ultrafioletowego. Każdy barwnik dodany do preparatu malarskiego pochłaniał będzie szkodliwy ultrafiolet, nie dopuszczając go do głębszych warstw powłoki lub do wnętrza struktury drewna. W dodatku ciemniejsze wersje kolorystyczne zapewnią większą trwałość w porównaniu z jasnymi.
 

Farba do drewna - grubość powłoki

Ostateczny efekt trasparentnego wykończenia zależał będzie również od grubości warstwy nałożonego preparatu.

Widoczna powyżej próbka została jednokrotnie pomalowana lazurą. Po wyschnięciu powłoki na lewą część została nałożona kolejna warstwa preparatu. Efekt ten nie będzie oczywiście występował w przypadku farb kryjących. Jaki z powyższych rozważań wynika wniosek ? Im bardziej zależy nam na jasnym, a jednocześnie trwałym wykończeniu powierzchni drewna, tym bardziej nasza uwaga powinna się zwrócić w kierunku kryjącej farby a nie wykończenia transparentnego. Czy zauważyli państwo, że wszystkie stare drewniane domy, których ściany wykończono w sposób transparentny są ciemne ? Wszystkie stare są ciemne. Mechanizm jest prosty. Każdy prześwitujący, koloryzujący preparat ochronny do drewna zmienia jego kolor proporcjonalnie do grubości nałożonych warstw. Wykonując na przestrzeni lat kolejne prace konserwacyjne, pogrubiamy warstwę nałożonego środka. Dodatkowo, w miarę upływu czasu w pewnym stopniu ciemnieje również samo drewniane podłoże. Tym bardziej więc, chcąc zachować na długie lata jasny kolor drewnianej elewacji, ławki lub innego elementu drewnianego eksploatowanego na zewnątrz, jesteśmy wręcz skazani na farby kryjące. Rzecz oczywista, nic nie stoi na przeszkodzie, aby początkowo zastosować wykończenie transparentne, doskonale podkreślające urodę drewnianych powierzchni. W pierwszym okresie nie napotkamy jakichś zasadniczych trudności, aby jednocześnie zachować jasną barwę powierzchni. Strategiczną decyzję; "co dalej ?" możemy znacznie przesunąć w czasie, wybierając w późniejszym okresie zastosowanie farby kryjącej, dla której wcześniejsze zabiegi konserwacyjne przygotują doskonałe podłoże albo... decydując się na zmianę koncepcji polegającą na rezygnacji z jasnej barwy drewna.

By woda spływała jak po kaczce

Zabezpieczając powierzchnię drewna przed wpływem warunków atmosferycznych nie można zapominać o wszelkiego rodzaju szczelinach i miejscach połączeń poszczególnych elementów. Otwarte szczeliny bywają korzystne, gdy umożliwiają odparowanie wilgoci z głębszych warstw konstrukcji drewnianej. Kiedy pojawia się ryzyko wciekania w nie wody z opadów atmosferycznych, powinny być jednak zamknięte. O ile szczelinę w pojedynczej desce można jeszcze zamknąć szpachlówką, to połączenia pomiędzy oddzielnie pracującymi elementami powinny zostać wypełnione masą, która po wyschnięciu pozostanie trwale elastyczna. W przypadku przygotowywania powierzchni pod farby kryjące, rolę takiego wypełniacza doskonale spełnia masa akrylowa, np. Dufa Fugenacryl. Należy pamiętać o jej późniejszym pomalowaniu, gdyż trwale narażona na wpływ wilgoci z upływem czasu jednak sztywnieje.

Stare popękane drewno jak nowe ?

Wbrew pozorom, w przypadku wymalowań kryjących jest to również możliwe. Konserwatorzy zabytków używają w takiej sytuacji gotowych, specjalistycznych farb wypełniających lub preparatów opartych o samodzielnie opracowane receptury. W warunkach domowych taką farbę wypełniającą pęknięcia można sporządzić samodzielnie, uzupełniając skład gotowej, elastycznej farby (np. chlorokauczukowej lub poliwinylowej) pyłem krzemionkowym. Nałożenie tego rodzaju samodzielnie sporządzonej farby powinno być oczywiście poprzedzone perfekcyjnym zaimpregnowaniem spękanego podłoża drewnianego.

Farba wypełniająca do drewna

Powyższa fotografia przedstawia w zbliżeniu fragment zniszczonej deski przed oraz po nałożeniu warstwy profesjonalnego preparatu wypełniającego, jeszcze przed jego wtarciem w strukturę drewna.

Efekt końcowy wypełniającej farby do drewna

Zniszczone drewno pomalowane farbą wypełniającą uszkodzenia struktury. Efekt końcowy, po pomalowaniu farbą nawierzchniową.


Agresywna reklama ? Zachowaj czujność..

Poniższa fotografia pokazuje przysłowiową drugą stronę medalu, czyli jak można wykończeniem zepsuć efekt wizualny nawet perfekcyjnej jakości drewna. Ta powierzchnia zupełnie nowego drewna została pomalowana marnej jakości produktem "renomowanej" firmy. Na pierwszy rzut oka wygląda wygląda nieźle, ale jest to zasługą doskonałego drewna, które nie zasłużyło na takie potraktowanie. Bliższe oględziny ujawniają całą mizerię zastosowanego środka do ochrony drewna. Pigment barwiący posiada zbyt grubą strukturę, uniemożliwiającą wniknięcie pomiędzy włókna drewna, które uwydatniłoby kontrast pomiędzy słojem letnim i zimowym. Pozostający na powierzchni pigment daje dość nieciekawy efekt wizualny przypominający źle kryjącą farbę. Widać każde pociągnięcie pędzla oraz każdą wypukłość powierzchni z której włosie zebrało barwnik, układający się za to obficie w jej zagłębieniach. Trudno od razu na początku wyrokować o trwałości takiego zabezpieczenie drewna ale to co poniżej widać gołym okiem nie wróży najlepiej...

Marnej jakości impregnat do drewna
 
Poprawny XHTML 1.0 Transitional Poprawny CSS!