Anna Woźniak.
Zoopsycholog i treser pozytywny.

Członek Polskiego Stowarzyszenia Zoopsychologów. Udziela konsultacji i porad zoopsychologicznych w naszym schronisku. Pisuje do miesięcznika Przyjaciel Pies, na łamach którego pomaga rozwiązywać sytuacje konfliktowe z udziałem psów.
 
Siad ! Waruj !

Warowanie i siadanie to bardzo pożyteczne psie umiejętności podczas powitania, wizyt u weterynarza, psiego fryzjera, w obecności innych osób oraz w wielu innych sytuacjach. Są to komendy, które psy przyswajają stosunkowo łatwo, zapewniają także bezpieczeństwo. Siedzący czy też leżący pies raczej nie zrobi niczego niebezpiecznego, a pozostawanie dłużej w tych komendach uczy cierpliwości, koncentarcji i ignorowania niektórych stresujących sytuacji. Jest to doskonałe ćwiczenie dla psów nerwowych i nadpobudliwych.

Ważne !
Kluczem do sukcesu w szkoleniu jest skojarzenie właściwego, pożądanego przez nas psiego zachowania z komendą werbalną, jak i niewerbalną. Zawsze podawajmy psu sygnał optyczny wraz ze słownym. Jest to bardzo pomocne, pies reaguje na odległość, nie wymaga zbędnego mówienia, rozwiązuje to też problem związany z wieloma ograniczeniami językowymi.
 

Ucząc psa nowych zadań musimy pamiętać o tym, by nie wypowiadać komendy dopóki pies nie zacznie jej wykonywać, nie należy wypowiadać jej też zbyt późno, gdy pies wykonał już ćwiczenie. Komendy należy wypowiadać dokładnie w czasie jej wykonywania, mamy zaledwie kilka sekund na to, by pies skojarzył komendę z ćwiczeniem. Pisząc „komendę” mam na myśli cały czas komendę słowną wraz z sygnałem optycznym, który musi być bardzo wyraźny i zawsze taki sam! W innym wypadku pies skojarzy nasze oczekiwanie z zupełnie innym zachowaniem!

SIAD !

1. Rękę ze smakołykiem unosimy nad głowę psa, gdy pies unosi głowę w celu chwycenia smakołyka, jego anatomia wręcz wymusza na nim by usiadł.

2. Postarajmy się aby dłoń i smakołyk skierowane były ku górze.

3. Nie mówimy siad dopóki psiak nie siądzie!

4. Kiedy pies dotknie ziemi siadając, szybko wypowiadamy siad, cały czas pokazując odpowiedni znak, ku górze.

5. Szybko nagroda i pochwała!

6. Jeżeli pies podskoczy po smakołyk, będzie go próbował zabrać – zignorujmy to zachowanie i zacznijmy od nowa.

7. Powtarzamy zadanie wielokrotnie - początkowo zawsze ze smakołykiem, w celu utrwalenia. Po pewnym czasie możemy próbować bez smakołyka w ręku, ale zawsze za dobre wykonanie pamiętajmy o nagrodzie.

8. Potem próbujemy już na samą dłoń w górze wypowiadać siad, bez naprowadzania smakołykiem. W ten sposób pies doskonale uczy się reagowania na sygnał optyczny.

9. Pamiętajmy o odpowiednim czasie wypowiadania komendy! Komendę wypowiadajmy zawsze tylko raz! Nie powtarzajmy w kółko siad, siad, siad! Pies kompletnie straci orientację. Wypowiedzmy siad i dajmy psu pomyśleć, skojarzy i w końcu usiądzie!

Ważne !
W tym ćwiczeniu, zresztą podobnie w każdym, należy w miarę szybko zrezygnować ze smakołyku trzymanego w dłoni, ponieważ pies skojarzy, że ćwiczenie należy wykonywać tylko wtedy, gdy w dłoni widoczny jest smakołyk. Bardzo pomocne są sygnały optyczne, zamiast smakołyku w dłoni - sama dłoń uniesiona ku górze, za prawidłowe wykonanie – nagroda, smakołyk, zabawa czy pochwała słowna.
 


WARUJ !

Bardzo podobnie uczymy tego ćwiczenia, bez żadnego przymusu, ciągnięcia za obrożę czy przygniatania psa do ziemi. To jedynie może zestresować pupila i zdecydowanie zniechęcić do dalszej współpracy, co gorsza, może doprowadzić nawet do lęku przed przewodnikiem! Dlatego naszą tajną bronią jest smakołyk oraz my sami.

Ważne !
Unikajmy siły przeciwstawienia – gdy zmuszamy psa naciskiem do ziemi by warował, ten zrobi dokładnie odwrotnie, gdy będziemy pchali go w tył, on będzie się nam przeciwstawiał parciem na przód. Pamiętajmy o tym!
 

1. Bierzemy do ręki smakołyk.

2. Mówimy siad.

3. Powoli opuszczamy rękę do samej ziemi.

4. Gdy pies będzie się kładł – mówimy waruj, chwalimy i dajemy nagrodę, pamietając o zasadach czasowych wypowiadania komendy.

5. Powtarzamy to ćwiczenie kilkakrotnie, aż pies zacznie kłaść się coraz szybciej. W tym przypadku również podajemy znak optyczny, który w niedalekiej przyszłości zastąpidłoń trzymającą smakołyk dłonią podającą znak optyczny.

Jeżeli pies nie może „zaskoczyć” należy naprowadzać go smakołykiem. Smakołyk ukrywamy między palcami dłoni i powoli zbliżamy ją ku ziemi, my również siadamy na podłodze, obniżajmy pozycję ciała - pies będzie nas naśladował. Wskazane jest położenie się na ziemi z wysunietą dłonią ze smakołykiem, pies dopasuje się pozycją do nas, smakołyk mu w tym jeszcze pomoże.
Kiedy pies opanuje już warowanie z naprowadzaniem smakołykiem i naszymi podpowiedziami z dopasowaniem ciała do poziomu psa, przechodzimy do następnego etapu komandy waruj.

1. Mówimy siad.

2. Stojąc prosto pochylamy się, zniżamy dłoń i dotykamy ziemi, trzymamy ją tak, aż pies się nie położy.

3. Powtarzamy to ćwiczenie wielokrotnie.

4. Następnie powtarzamy tak samo czynności z tą różnicą, że dłoń już nie dotyka ziemi, ale jest około 5 cm nad nią. Każde inne zachowanie psa niż warowanie należy ignorować, gdy ten położy się nagroda.

5. To samo, ale dłoń 10 cm nad ziemią, potem coraz wyżej, aż w końcu z wyprostowanej pozycji wypowiadamy siad i pokazujemy dłonią znak optyczny wskazyjący psu warowanie.

    Wszystke te ćwiczenia trzeba powtarzać w różnych miejscach i o różnych porach dnia. Z czasem nagrodą może być miska z jedzeniem. Wykorzystujmy pory karmienia i spaceru do ćwiczeń. Przed wyjściem na dwór czy podaniem miski poprośmy psa, aby usiadł.

Ważne !
Pies zdecydowanie lepiej reaguje na znaki optyczne niż na słowa. To całkowicie normalne u psów. Dlatego musimy pamiętać by znaki do określonych zadań były zawsze takie same, wykonane starannie i wyraźnie, podniesiona dłoń, a podniesiona dłoń z wyprostowanym palcem to dla psa już dwie różne komendy optyczne!
 

    Ucząc psa siad i waruj zamieniaj kolejność zadań! Psy bardzo silnie zapamiętują kolejność, jeżeli waruj zawsze będzie po siad, to waruj przed siad będzie dla psa zupełnie innym, nowym do nauki zadaniem. Dlatego od samego początku zamieniajmy kolejność ćwiczeń. Bardzo dobrze jest przeplatać nowo poznane komendy z tym nauczonymi dotychczas.

    Przed każdą nową komendą warto jest skupić uwagę psa na sobie, aby otoczenie nie było bardziej atrakcyjne od nauki. Pies skojarzy, że komenda uwaga przełącza go na tryb pracy i będzie lepiej skoncentrowany. Praca będzie łatwiejsza i bardziej efektywna. Zawsze róbmy psu przerwy w trenowaniu, by szybko się nie znudził i nie zniechęcił. Pobawmy się z pupilem w przerwie pomiędzy komendami.